Từ trái, các nghệ sỹ: Thế Anh, Đoàn Dũng, Kim Thanh, Trà Giang, Minh Đức.  


(bvd-vn.de) Thực ra, nguyên văn câu nói của Nghệ sỹ Nhân dân Thế Anh thế này: “Ông Thủy Nguyên làm chủ Hãng phim truyện là giết chết nghệ thuật”.

Câu chuyện “cổ phần hoá” Hãng phim truyện Việt Nam đang gây bức xúc rất lớn không những cho giới điện ảnh, mà còn cho đại đa số văn nghệ sỹ và đông đảo những người yêu văn hoá, nghệ thuật, đặc biệt là nền nghệ thuật điện ảnh Việt Nam.

Đối với nhiều nghệ sỹ gạo cội của nền điện ảnh Việt Nam, Hãng phim truyện Việt Nam là một di sản văn hóa phi vật thể. Còn về giá trị kinh tế, khuôn viên của hãng nằm tại số 4 phố Thuỵ Khuê với diện tích 5.450 mét vuông. Thực sự, đây là “lô đất kim cương” trên một trong những khu đẹp nhất của Thủ đô Hà Nội.

Vậy mà, thực hiện chủ trương “cổ phần hoá”, các quan chức hữu trách và những chủ mới của hãng phim đánh giá như sau: Giá trị thương hiệu bằng … 0,0; còn giá trị số cổ phần được “đấu giá” là … 32,5 tỉ Đồng Việt Nam!

“Đau xót và bị xúc phạm ghê gớm”- Đó là cảm xúc của 5 nghệ sỹ gạo cội của nền điện ảnh Việt Nam về vụ cổ phần hoá Hãng phim truyện Viêt Nam cũng như cung cách hành xử những chủ mới của hãng.

Chúng tôi xin trích một vài ý kiến tâm huyết của các nghệ sỹ: Minh Đức, Đoàn Dũng, Thế Anh, Kim Thanh - những nghệ sĩ gạo cội, lão thành của điện ảnh Việt Nam, nay đã ở tuổi 70, 80. Họ là những người hơn nửa cuộc đời đã gắn bó với nghiệp làm phim, với điện ảnh Việt những năm tháng mới thành hình, mà Hãng phim truyện Việt Nam là cái nôi đầu tiên.

„Giá trị thương hiệu là 0 Đồng - Câu kết luận của lãnh đạo mới khi tiếp nhận Hãng phim truyện Việt Nam, với các nghệ sỹ, đó là một sự xúc phạm, một sự sỉ nhục không gì đong đếm được!“, nghệ sỹ Trà Giang nghẹn ngào, bật khóc, rồi tiếp „Hơn 400 bộ phim chúng tôi đã làm, bằng máu, bằng nước mắt, bằng hy sinh..., có những giá trị về lịch sử, về thời cuộc. Nó là tất cả những gì anh em chúng tôi trong thế hệ trước đã làm. Nói thế thật không đúng!".

Nghệ sỹ Minh Đức nói: “Câu chuyện phim nhà nước không ai xem, chúng tôi cũng như khán giả đều nhận thấy. Nhưng đó là câu chuyện của cấp lãnh đạo chứ. Chúng tôi là nghệ sỹ, chúng tôi đã làm tốt nghiệp vụ của mình“. Bà cho biết tiếp, việc cổ phần hoá hãng phim nhiều năm qua tiến hành  không được công khai. Bất ngờ nhất là bấy lâu nay, anh em nghệ sĩ bức xúc như thế, tại sao Bộ Văn hoá, thể thao và du lịch vẫn không lên tiếng?

Nghệ sĩ Đoàn Dũng bức xúc: "Một xưởng phim đã ghi vào lịch sử điện ảnh Việt Nam. Nền điện ảnh ngày hôm nay có được chính là nhờ số 4 Thuỵ Khuê đó. Các cán bộ chiến sĩ, anh em nghệ sĩ vào Nam rất nhiều người hi sinh. Và ngay khi miền Nam giải phóng rồi thì lớp cán bộ này cũng là một nhánh hết sức quan trọng ở Hãng phim Giải Phóng tại Sài Gòn. Những nghệ sĩ ưu tú, gạo cội của điện ảnh Việt Nam cũng đều xuất thân từ Hãng phim truyện Việt Nam. Những thước phim mà hãng đã làm nó không chỉ có ý nghĩa lịch sử trong thời điểm này, mà còn cho thế hệ sau, thế hệ sau nữa, không bao giờ mất đi! Đành rằng, xã hội hiện nay là cơ chế thị trường nhưng nội hàm về mặt nghệ thuật là cực kì lớn. Nội hàm này cần phải được ghi nhận, đừng đánh giá nhầm nó với kinh tế đơn thuần. Can cứ gì chỉ vì mấy đồng bạc mà bán rẻ Hãng phim? Vô cảm, vô lương tâm! Đừng vội nhầm, tiền rất quý nhưng không thể nào đánh đổi bằng giá trị tinh thần, giá trị tâm hồn, nếu không các anh sẽ giết chết nền nghệ thuật đang cần củng cố thêm".

 


Nghệ sỹ Nhân dân Thế Anh.


Đặc biệt, nghệ sỹ Thế Anh, mặc dù đã ở tuổi 80, ông vẫn hết sức tâm huyết với nghệ thuật mà ông đã dành cho gần trọn cả cuộc đời. Ông tâm sự, vốn dĩ tôi không định phát biểu vì bao nhiêu nghệ sĩ bức xúc nhưng cũng chẳng ăn thua gì. Tôi có góp tiếng nói rồi cũng sẽ như gió vào nhà trống, không ai để ý. Tranh cãi về Hãng phim truyện, tôi nghe mà buồn quá, đau thót cả ngực.

Bản thân tôi là một nghệ sĩ nhỏ bé. Tôi chỉ có khoảng 100 phim điện ảnh và 100 vai diễn trên sân khấu, khắp 4 tầng lầu trong nhà treo đầy kỷ vật, tranh ảnh của hơn 50 năm tôi cống hiến cho nghệ thuật, cho sáng tạo.

Nhiều người nói tôi thần kinh, treo bày những thứ đó để làm gì, sao không cho người ta thuê mặt bằng, mỗi tháng kiếm 40-50 triệu tiêu xài.

Nhưng đó là tư duy của người làm kinh doanh còn với người nghệ sĩ như tôi thì đó là một gia tài vô giá. Tôi nói thật, ai động vào những kỷ vật đó, tôi đánh liền.

Với tôi đã thế thì huống chi là cả một hãng phim truyện từng làm bao nhiêu bộ phim để đời, ghi dấu ấn lịch sử của dân tộc, gắn bó với rất nhiều thế hệ nghệ sĩ diễn viên.

Với những người không biết gì về điện ảnh như ông Thuỷ Nguyên thì cái máy đánh chữ cũ kỹ kia, cái mũ áo nổi mốc kia chẳng có giá trị gì, chỉ đáng bỏ sọt rác nhưng với điện ảnh nước nhà, đó là tài sản văn hóa có giá trị quốc gia.

Tôi nhìn cách ông chủ mới của Hãng phim đối xử với những thứ đó mà xót xa.

Ông Nguyên sẽ không bao giờ hiểu được rằng, một bộ phim sẽ để lại từ đời này qua đời khác. Làm sao có được một "Em bé Hà Nội" thứ hai?

Khi quay phim "Em bé Hà Nội" ở Gia Lâm, loa đài liên tục thông báo: "Đồng bào chú ý, đồng bào chú ý, máy bay địch cách Hà Nội...". Đó là dấu mốc lịch sử không thể dựng lại được.

Hay như phim "Đường về quê mẹ", nhà nước cho 2 tấn thuốc nổ để làm bãi bom B52 ở Hòa Bình. Nhà nước điều không biết bao nhiêu chiếc máy bay xuống cho ông Hồng Sến làm "Cánh đồng hoang".

Nhà nước tài trợ như thế thì mới có được những bộ phim để đời, đi vào lịch sử.

Điện ảnh hay nghệ thuật thì người nghệ sĩ phải được trân trọng. Người nghệ sĩ cũng như những con chim họa mi, con chim vành khuyên phải được chăm bẵm, ăn uống, tắm rửa thì mới hót hay được.

Chúng tôi là những con chim họa mi của Nhà nước, được nuôi dưỡng, được quan tâm thì hót hay và làm ra được: "Em bé Hà Nội", "Đường về quê mẹ", "Vĩ tuyến 17 ngày và đêm", "Đêm hội Long Trì", "Cánh đồng hoang", "Chị Tư Hậu", "Con chim vành khuyên"...

Nhưng thử nhìn lại, hiện nay diễn viên của hãng đều phải lăn lộn kiếm sống ở ngoài. Đám ma cũng làm, đám cưới cũng làm. Họ phải làm bất cứ thứ gì để có tiền về nuôi vợ con.

Ngay như tôi, mang danh là Nghệ sĩ nhân dân nhưng nếu không có ông bố và thằng con trai đang ở nước ngoài thì tôi cũng ra đường vá xe lâu rồi chứ không được cơ ngơi như thế này.

Anh em Hãng phim truyện bị bỏ rơi, không ai quan tâm nhưng lại bị trách cả năm không làm gì. Cả Hãng phim được báo giá 0 đồng như vậy là phủi sạch hết những gì đã có trong lịch sử điện ảnh nước nhà.

Tôi nói thật, nếu anh em nghệ sĩ được quan tâm thì đã không xảy ra cơ sự như ở Hãng phim truyện Việt Nam.

Tôi cho rằng đã đến lúc ngừng tranh cãi để những lãnh đạo cấp cao vào cuộc thì mới mong cứu được Hãng phim truyện. Cần trả lại "thánh địa điện ảnh" để chúng ta làm lại từ đầu.

Tôi là người trong nghề nên biết, trong lúc điện ảnh đang nát bét như thế này, khán giả không thích phim Việt thì mình phải cứu chứ không phải giết nó. Điện ảnh Việt Nam đã đang ở đáy rồi, thêm cái này nữa là kéo chìm luôn.

Nhà nước rót tiền xuống cho làm phim. Nghệ sĩ có trách nhiệm trả lại những tác phẩm hay, chỉnh chu và đàng hoàng. Ai không làm được thì tự thấy xấu hổ mà rút để người giỏi lên làm.

Để một người không biết gì về điện ảnh như ông Thủy Nguyên làm chủ, làm quản lý Hãng phim là giết chết nghệ thuật.

Một người lãnh đạo văn hóa mà không có văn hóa thì làm sao ổn định được trật tự và khiến người khác nể phục. Ông Thủy Nguyên chỉ mạnh về gạo bạo về tiền thôi.

Tôi cho rằng, việc ông Nguyên đầu tư vào Hãng phim vì nhìn thấy mảnh đất này là món hời lớn chứ không quan tâm đến phim ảnh.

Khi nghe tin ông Thủy Nguyên đòi chấm công nghệ sĩ bằng máy vân tay là tôi rất bức xúc. Đó là sự xúc phạm nặng nề với nghệ sĩ.

Ông Thủy Nguyên không làm nghệ thuật nên mới có suy nghĩ đó. Có những vai diễn chúng tôi trằn trọc hàng đêm, thức 3, 4 giờ sáng làm việc thì ai chấm công? Đó là đặc trưng của nghệ thuật. Họ phải tự do thì mới sáng tạo được.

Làm sao bắt họ phải mặc đồng phục, đúng 8 giờ có mặt ở cơ quan, 5 giờ về. Giờ giấc đó thì nghệ sĩ làm việc kiểu gì. Tôi nghe mà đau thót tim.

Khi tổng hợp bản tin về vấn đề được đề cập ở trên, những người thực hiện phải đối diện với nhiều câu hỏi: tại sao? làm sao người ta có thể làm như thế được nhỉ, v.v. …?

Việc mỗi Nhà nước phải hỗ trợ, thậm chí bảo trợ văn hoá, nghệ thuật của dân tộc mình đâu có mới lạ, cá biệt gì trên khắp thế gian này? Có vị nào tìm được dù chỉ một ví dụ tương tự những việc các vị đang làm không? Có „cổ phần hoá“ gì chăng nữa đối với văn hoá, nghệ thuật thì cũng chỉ là nhằm gìn giữ, thúc đẩy sự phát triển của văn hoá, nghệ thuật chứ? Sao lại có thể trao cho mấy người „không biết gì về văn hoá, nghệ thuật“ mọi quyền phán xét, sinh, sát đối với văn hoá nghệ thuật?

Tất cả các dân tộc văn minh, tiến bộ trên thế giới, dựa vào khả năng thực  tế, người ta đều có các chính sách hỗ trợ để giữ gìn và phát triển văn hoá, nghệ thuật. Xin lấy một ví dụ đơn giản: ở một nước phát triển hiện đại như Đức, cứ mỗi chiếc vé nghe hoà nhạc cổ điển được bán ra, Nhà nước hỗ trợ 100 Euro, còn với mỗi chiếc vé xem Opera, sự hỗ trợ của Nhà nước là 257 Euro. Có lẽ, khi đề ra chính sách như thế, Nhà nước Đức đã coi việc hỗ trợ văn hoá, nghệ thuật chính là một sự đầu tư - Đầu tư cho những giá trị phi vật thể vô giá của đất nước mình. 

Đành tự nhủ, xa quê lâu quá rồi, hàng năm về lại, nhưng chỉ nhận biết được những cái hời hợt bề ngoài. Lạc hậu quá rồi. Những giá trị truyền thống đã thay đổi hết thảy rồi!

Rồi trăn trở, có khi nào các quan chức hữu trách "dám" làm thế chỉ đơn giản bởi lối tư duy „đòi công bằng“? Đại loại là, những ngành khác, nhiều người khác đã phá đất nước và thu vén cho họ cả trăm ngàn lần hơn thế, vậy sao không thể là tôi? 
 
Tin: Ban TT LH (tổng hợp)
Ảnh: Internet
 
Tài liệu tham khảo:

 
[1] http://tuoitre.vn/co-phan-hoa-hang-phim-truyen-chuyen-ve-mot-hat-cat-dau-long-201709191812285.htm
 
[2] http://soha.vn/nsnd-the-anh-ong-thuy-nguyen-lam-chu-hang-phim-truyen-la-giet-chet-nghe-thuat-20171009153133844.htm

Go to top